Buổi khám khi con không ốm là buổi khám dễ bị bỏ nhất, và cũng là buổi có giá trị lâu dài nhất — vì nó là nơi đường cong được vẽ và cửa sổ được giữ.
Buổi khám định kỳ gồm những gì
- Đo và vẽ vào đường cong tăng trưởng
- Kiểm các mốc phát triển
- Rà sổ tiêm xem còn thiếu mũi nào
- Khám tổng quát
- Và trao đổi về ăn, ngủ, an toàn trong nhà theo tuổi của con
Mục cuối là phần hay bị bỏ qua, và nó là phần đổi theo từng tuổi rõ nhất.
Vì sao đừng bỏ buổi khám khi con không ốm
- Vì đó chính là buổi làm những việc chỉ làm được khi khoẻ
- Vẽ đường cong, kiểm mốc
- Kiểm mắt tai, tiêm đúng lịch
- Buổi khám lúc ốm chỉ lo phần đang ốm
- Nó không thay được buổi định kỳ
Hai mục cuối là điều đáng nhớ nhất, và nhiều nhà tưởng đi khám lúc ốm là đủ.
Chuẩn bị gì mang đi
- Sổ theo dõi và sổ tiêm
- Danh sách câu hỏi viết ra giấy
- Một đoạn video ngắn nếu có điều muốn cho bác sĩ xem
- Và ghi chú về ăn, ngủ, đi tiêu của con mấy ngày gần đây
- Mục thứ hai là thứ đổi chất lượng buổi khám nhiều nhất
Mục thứ hai đáng nhất vì trong buổi khám rất dễ quên mất điều mình định hỏi.
Bốn câu nên hỏi ở mỗi buổi
- Con đang ở đâu trên đường cong của chính con
- Có mốc nào nên để ý tới lần khám sau
- Con còn thiếu mũi tiêm nào
- Và tuổi này có nguy cơ an toàn nào trong nhà cần lưu ý
- Bốn câu đó dùng lại được ở mọi buổi
Mục thứ hai là câu đáng nhất, vì nó cho biết nên quan sát gì trong mấy tháng tới.
Vì sao câu về mốc sắp tới đáng nhất
- Vì nó biến buổi khám thành thứ dùng được cho mấy tháng sau
- Cha mẹ biết nên để ý gì thì phát hiện sớm hơn
- Và biết cái gì chưa cần lo
- Nên nó gỡ lo đúng bằng lúc nó nhắc việc
- Mục thứ ba là nửa còn lại ít ai hỏi
Mục thứ tư là điều đáng nhất, và nó đúng với cả hai chiều của trang này.
Về câu hỏi an toàn theo tuổi
- Nguy cơ trong nhà đổi theo tuổi rất nhanh
- Tuổi lật và bò khác tuổi biết đi, khác tuổi trèo được
- Nên hỏi ở mỗi buổi thì luôn đúng với tuổi hiện tại
- Và làm trước khi con đạt mốc đó, không phải sau
- Mục cuối là nguyên tắc quan trọng nhất
Mục cuối là chỗ hay muộn, và trẻ thường trèo được trước khi nhà kịp chuẩn bị.
Về ba nhóm nguy cơ hay gặp trong nhà
- Ngã: cầu thang, ban công, cửa sổ, giường cao
- Sặc và ngạt: vật nhỏ, dây, túi, thức ăn cứng tròn
- Bỏng và ngộ độc: nước nóng, bếp, thuốc và hoá chất trong tầm với
- Ba nhóm này chiếm phần lớn tai nạn ở tuổi này
- Mục thứ ba là nhóm gỡ được nhanh nhất
Mục thứ ba là chỗ đáng làm ngay: thuốc và hoá chất phải để ngoài tầm với và có nắp an toàn.
Về việc đặt lịch lần sau ngay tại đó
- Đặt lịch buổi tới trước khi ra khỏi phòng khám
- Ghi vào lịch điện thoại kèm nhắc trước vài ngày
- Vì buổi định kỳ không có ai nhắc thì rất dễ trôi
- Và trôi vài tháng là mất một điểm trên đường cong
- Mục thứ ba là lý do
Mục cuối là mất mát cụ thể, và đường cong thiếu điểm thì khó đọc hơn nhiều.
Về việc ghi lại sau buổi khám
- Ghi ba dòng ngay tại chỗ: đo được gì, bác sĩ dặn gì, hẹn lại khi nào
- Chụp ảnh trang sổ vừa được ghi
- Gửi cho người cùng chăm con
- Và ghi cả điều mình định hỏi mà chưa kịp hỏi
- Mục cuối là chi tiết ít ai làm
Mục cuối rất hữu ích, vì nó thành câu đầu tiên của danh sách buổi sau.
Về việc đổi nơi khám
- Đổi được, nhưng mang theo sổ theo dõi và sổ tiêm
- Vì không có sổ thì đường cong bắt đầu lại từ đầu
- Và lịch tiêm phải dựng lại
- Nói rõ con đã khám ở đâu, đã tiêm gì
- Mục thứ hai là mất mát lớn nhất
Mục thứ ba là chỗ tốn nhất, và đó là lý do sổ quan trọng hơn nơi khám.
Nếu đã bỏ nhiều buổi định kỳ
- Đặt một buổi ngay, nói rõ đã lâu chưa khám
- Mang sổ dù sổ còn dở
- Buổi đó thường sẽ rà lại cả tiêm chủng và mốc
- Và đường cong bắt đầu lại từ điểm hôm nay
- Mục thứ ba là điều đáng biết
Mục đầu là việc làm được hôm nay, và không ai ở đó phán xét chuyện bỏ buổi.
Điều buổi khám định kỳ không làm được
- Không phát hiện được mọi thứ
- Không thay được việc cha mẹ quan sát hằng ngày
- Không thay được việc đi khám khi con có dấu bất thường
- Nó là nơi những quan sát của cha mẹ được đối chiếu với chuyên môn
- Mục thứ tư là giá trị thật
Mục thứ hai là điều cần rõ, và phần quan sát hằng ngày vẫn là phần của gia đình.
Dấu hiệu cấp cứu ở trẻ nhỏ
- Khó thở, thở rút lõm, tím môi
- Li bì khó gọi, hoặc co giật
- Sặc vật nhỏ, hoặc ngạt
- Nghi uống phải thuốc hay hoá chất
- Sốt ở trẻ dưới ba tháng
Hai mục giữa là nhóm dấu của tai nạn trong nhà — đi ngay và mang theo thứ con đã uống nếu biết.
Việc của tuổi này — và việc chưa cần
- Việc của tuổi này: giữ buổi khám định kỳ dù con hoàn toàn khoẻ
- Việc của tuổi này: đặt lịch buổi sau ngay tại phòng khám và ghi vào lịch điện thoại
- Việc của tuổi này: hỏi bốn câu, nhất là câu mốc nào nên để ý tới lần sau
- Chưa cần: chờ tới khi con ốm mới đi khám
- Chưa cần: tự đối chiếu số đo của con với bảng của người khác rồi tự kết luận
Việc chưa cần thứ nhất là chỗ mất nhiều nhất — buổi khám lúc ốm chỉ lo phần đang ốm, còn đường cong, mốc phát triển và lịch tiêm là những thứ chỉ làm được khi con khoẻ.
Câu hỏi thường gặp
Buổi khám định kỳ gồm những gì?
Thường gồm: đo và vẽ vào đường cong tăng trưởng; kiểm các mốc phát triển; rà sổ tiêm xem còn thiếu mũi nào; khám tổng quát; và trao đổi về ăn, ngủ, an toàn trong nhà theo tuổi của con.
Vì sao đừng bỏ buổi khám khi con không ốm?
Vì đó chính là buổi làm những việc chỉ làm được khi khoẻ: vẽ đường cong, kiểm mốc, kiểm mắt tai, tiêm đúng lịch. Buổi khám lúc ốm chỉ lo phần đang ốm — nó không thay được buổi định kỳ.
Chuẩn bị gì mang đi?
Sổ theo dõi và sổ tiêm; danh sách câu hỏi viết ra giấy; một đoạn video ngắn nếu có điều muốn cho bác sĩ xem; và ghi chú về ăn, ngủ, đi tiêu của con mấy ngày gần đây.
Bốn câu nên hỏi ở mỗi buổi là gì?
Con đang ở đâu trên đường cong của chính con; có mốc nào nên để ý tới lần khám sau; con còn thiếu mũi tiêm nào; và tuổi này có nguy cơ an toàn nào trong nhà cần lưu ý. Bốn câu đó dùng lại được ở mọi buổi.