Ba thứ này ít khi là bệnh nặng, nhưng chúng ảnh hưởng tới việc trẻ dám tới lớp, dám gặp bạn. Nên cách người lớn nói về chúng quan trọng gần bằng cách xử lý.
Ba thứ này có phải bệnh không
- Phần lớn là thay đổi bình thường của tuổi này chứ không phải bệnh
- Nhưng chúng ảnh hưởng thật tới việc trẻ dám gặp bạn
- Và dám tới lớp
- Nên chúng vẫn đáng được xử lý nghiêm túc
- Không gạt đi
Hai mục cuối là điểm cốt lõi của cả bài, và nó là lý do bài này tồn tại.
Người lớn nên nói thế nào
- Nói cách xử lý, đừng nói như chuyện đáng xấu hổ
- Chuẩn bị sẵn thứ cần dùng để trẻ không phải xin
- Và tuyệt đối không trêu, không nhắc trước mặt người khác
- Cách nói ở đây quan trọng gần bằng cách xử lý
- Mục thứ ba là điều tối thiểu
Mục thứ hai là cách dễ chịu nhất, và nó bỏ được một lần phải hỏi khó.
Vì sao việc trêu lại nặng ở tuổi này
- Vì trẻ tuổi này rất nhạy với cách người khác nhìn mình
- Một câu trêu trong nhà nghe như vô hại vẫn đọng lại lâu
- Và nó làm trẻ không kể chuyện gì nữa
- Kể cả người trêu là anh chị em
- Mục thứ ba là hậu quả thật
Mục cuối là chỗ hay xảy ra, và nó cần được nói rõ với cả nhà.
Mụn thì khi nào nên đi khám
- Khi mụn nhiều, có mụn sâu và đau
- Khi nó để lại vết
- Hoặc khi nó làm trẻ tránh gặp người và tránh tới lớp
- Mức ảnh hưởng tới sinh hoạt cũng là một lý do đủ để đi khám
- Không cần chờ tới mức nặng về da
Hai mục cuối là điều nhiều nhà không biết, và nó mở cửa khám sớm hơn nhiều.
Có nên tự nặn hay tự mua thuốc bôi không
- Không tự nặn — nó dễ làm nặng hơn và để lại vết
- Về thuốc bôi thì hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ
- Đừng để trẻ tự mua theo lời bạn hay theo nội dung trên mạng
- Và đừng dùng nhiều loại cùng lúc
- Mục cuối là chỗ hay làm da tệ hơn
Mục thứ ba là nguồn rủi ro lớn nhất, và nội dung trên mạng về việc này rất lẫn lộn.
Về việc dùng nhiều loại cùng lúc
- Trẻ nóng lòng thì hay dùng nhiều thứ một lượt
- Kết quả là da kích ứng và không biết thứ nào có tác dụng
- Một thứ một lần, đủ thời gian rồi mới đánh giá
- Và ghi lại đã dùng gì, từ khi nào
- Mục thứ hai là hậu quả
Mục thứ ba là cách làm đúng, và việc này cần nhiều tuần mới thấy đổi.
Về chăm da hằng ngày
- Rửa nhẹ, không chà mạnh
- Không rửa quá nhiều lần vì da khô lại tệ hơn
- Không dùng thứ làm da rát
- Và giữ đơn giản, ít bước
- Mục thứ hai là chỗ hay làm quá
Mục cuối là nguyên tắc, và nhiều bước không tốt hơn ít bước ở tuổi này.
Về mồ hôi và mùi cơ thể
- Tắm đều, đổi áo mỗi ngày, nhất là áo tập
- Chọn chất liệu thoáng
- Dùng thứ khử mùi nếu cần, chuẩn bị sẵn cho trẻ
- Và giặt áo tập ngay sau khi tập
- Mục cuối là chi tiết hay bỏ qua nhất
Mục đầu là việc cơ bản nhất, và phần áo tập là chỗ gây mùi nhiều nhất.
Về mồ hôi nhiều tới mức ảnh hưởng sinh hoạt
- Có người ra mồ hôi nhiều hơn hẳn mức thường
- Tới mức ướt áo, ướt giấy, khó viết, tránh bắt tay
- Đó là điều đáng đi khám, có cách xử lý
- Đừng cho là chuyện phải chịu
- Mục thứ ba là điều ít ai biết
Mục thứ hai là mức cụ thể đáng nói ra, và nó phân biệt được hai chuyện.
Về dấu cần khám chứ không tự xử lý
- Mụn sâu, đau, để lại vết
- Đổ mồ hôi nhiều một cách khác thường và mới xuất hiện
- Mùi cơ thể đổi hẳn dù vẫn giữ vệ sinh như trước
- Và bất cứ thứ gì làm trẻ tránh tới lớp
- Mục thứ hai là dấu đáng nói ra
Mục cuối là lý do đủ, và mức ảnh hưởng luôn là một lý do hợp lệ.
Về phần tinh thần của chuyện này
- Trẻ có thể tránh soi gương, tránh ảnh, tránh gặp người
- Hoặc bỏ hoạt động từng thích
- Đó là dấu đáng nói ra ở buổi khám, cùng với phần da
- Và nó đáng được xử lý song song
- Mục thứ hai là dấu mạnh nhất
Mục thứ ba là cách nói đúng, và hai phần đó nên được bàn cùng lúc.
Về việc nói với trẻ về kết quả
- Đừng hứa hết hẳn, vì không ai hứa được điều đó
- Nói rằng mục tiêu là đỡ hơn và kiểm soát được
- Và nói rằng tuổi này rồi sẽ qua
- Nhưng không nói theo kiểu gạt chuyện hiện tại đi
- Mục cuối là chỗ cần cân
Mục cuối là chỗ dễ sai nhất, vì "rồi sẽ qua" nghe như chuyện bây giờ không quan trọng.
Dấu hiệu cấp cứu ở tuổi dậy thì
- Sưng nhiều một vùng da kèm đau và sốt, lan nhanh
- Sưng mặt hoặc sưng môi, khó thở sau khi dùng thứ gì mới
- Đau bụng dữ dội đột ngột, nhất là kèm nôn
- Trẻ nói tới việc không muốn sống nữa, hoặc tự làm đau mình
- Ngất, hoặc đau ngực khi gắng sức
Hai mục đầu là nhóm dấu riêng của bài này, và mục thứ hai có thể là phản ứng với thuốc bôi.
Việc của tuổi này — và việc chưa cần
- Việc của tuổi này: chuẩn bị sẵn đồ dùng, để chỗ trẻ lấy được, đừng để trẻ phải xin
- Việc của tuổi này: nói cách xử lý, không nói như chuyện đáng xấu hổ — và nói rõ với cả nhà là không trêu
- Việc của tuổi này: đi khám nếu mụn sâu, hoặc nếu nó làm trẻ tránh tới lớp
- Chưa cần: tự nặn, hoặc tự mua nhiều loại thuốc bôi dùng cùng lúc
- Chưa cần: gạt đi bằng câu rồi sẽ qua
Việc chưa cần thứ hai là chỗ làm trẻ ngưng kể — câu đó đúng về thời gian nhưng nó nói rằng chuyện đang xảy ra không quan trọng, mà ở tuổi này thì nó rất quan trọng.
Câu hỏi thường gặp
Ba thứ này có phải bệnh không?
Phần lớn là thay đổi bình thường của tuổi này chứ không phải bệnh. Nhưng chúng ảnh hưởng thật tới việc trẻ dám gặp bạn và dám tới lớp — nên chúng vẫn đáng được xử lý nghiêm túc, không gạt đi.
Mụn thì khi nào nên đi khám?
Khi mụn nhiều, có mụn sâu và đau, khi nó để lại vết, hoặc khi nó làm trẻ tránh gặp người và tránh tới lớp. Mức ảnh hưởng tới sinh hoạt cũng là một lý do đủ để đi khám, không cần chờ tới mức nặng về da.
Có nên tự nặn hay tự mua thuốc bôi không?
Không tự nặn — nó dễ làm nặng hơn và để lại vết. Về thuốc bôi thì hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ, đừng để trẻ tự mua theo lời bạn hay theo nội dung trên mạng, và đừng dùng nhiều loại cùng lúc.
Người lớn nên nói thế nào?
Nói cách xử lý, đừng nói như chuyện đáng xấu hổ; chuẩn bị sẵn thứ cần dùng để trẻ không phải xin; và tuyệt đối không trêu, không nhắc trước mặt người khác. Cách nói ở đây quan trọng gần bằng cách xử lý.