Lần đầu đi khám một mình thường ngại vì không biết quy trình chứ không phải vì sợ khám. Biết trước năm bước thì nó thành việc bình thường.
Chuẩn bị gì trước khi đi
- Lý do đi khám viết thành một hai câu
- Thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng
- Bệnh nền và dị ứng
- Bệnh trong gia đình nếu biết
- Và ba câu mình muốn hỏi
Viết ra giấy hoặc ghi trong điện thoại, vì trong buổi khám rất dễ quên mất điều định hỏi.
Về việc chọn nơi khám
- Chọn nơi gần và đi lại được đều, không chọn nơi xa nhất
- Hỏi trước nơi đó khám những gì, có cần hẹn không
- Hỏi giấy tờ cần mang
- Và hỏi có nhận bảo hiểm của mình không
- Mục đầu là tiêu chí quan trọng nhất
Mục đầu quan trọng vì mục tiêu là có một nơi đi được đều, không phải một lần đi.
Nói gì ở đầu buổi
- Nói lý do chính trước, bằng câu ngắn
- Dấu gì, từ khi nào, nặng lên hay không
- Và điều gì làm mình lo nhất
- Nói cả điều mình nghĩ nó có thể là gì
- Bác sĩ cần biết mình đang lo gì để trả lời đúng chỗ
Hai mục cuối là điều nhiều người ngại nói, và chúng làm buổi khám đúng trọng tâm hơn.
Vì sao nên nói điều mình lo
- Vì nếu không nói thì câu trả lời có thể không chạm tới nỗi lo đó
- Và mình ra về vẫn lo y như lúc vào
- Nói ra không phải là tự chẩn đoán
- Nó là cho biết mình cần được trả lời điều gì
- Mục thứ hai là kết quả hay gặp
Mục thứ tư là cách hiểu đúng, và nó gỡ được cảm giác ngại.
Về việc nói thật
- Nói thật về thuốc, rượu, thuốc lá, các chất khác
- Nói thật về việc có dùng thuốc của người khác không
- Vì đó là thông tin đổi cách xử lý
- Và người khám không ở đó để phán xét
- Mục thứ ba là lý do thực dụng
Mục cuối là điều đáng biết, và giấu thì phần thiệt là của chính mình.
Hỏi gì trước khi ra về
- Bốn câu
- Đây là gì
- Tôi cần làm gì trong thời gian tới
- Dấu nào thì phải quay lại ngay
- Và khi nào khám lại
Ghi câu trả lời lại — sau vài giờ thì nhớ khác đi rất nhiều.
Về câu "dấu nào thì phải quay lại ngay"
- Đây là câu đáng nhất trong bốn
- Vì nó cho biết ranh giới giữa chờ và đi
- Không có câu đó thì hoặc đi quá sớm, hoặc chờ quá lâu
- Ghi nó ra và giữ
- Mục thứ ba là hai chiều sai
Mục thứ ba là lý do nó đáng nhất, và nó đúng với thước đo thời điểm của cả trang này.
Có được hỏi lại nếu chưa hiểu không
- Được, và đó là việc bình thường
- Nói thẳng là tôi chưa hiểu chỗ này, bác giải thích lại giúp tôi
- Ra về mà không hiểu là mất cả buổi khám
- Nên hỏi lại luôn rẻ hơn
- Mục thứ hai là câu mẫu dùng được
Mục thứ ba là cái giá của việc im lặng, và nó lớn hơn cái ngại rất nhiều.
Về đơn thuốc nếu có
- Hỏi thuốc này để trị gì, uống thế nào, dùng bao lâu
- Hỏi có tác dụng phụ nào đáng để ý không
- Hỏi có cần kiêng gì khi dùng không
- Và hỏi nếu quên một liều thì làm sao
- Mục cuối là câu ít ai hỏi mà hay cần
Mục đầu là câu cơ bản nhất, và nó nên hỏi cho từng loại chứ không hỏi chung.
Về xét nghiệm nếu được chỉ định
- Hỏi làm để tìm gì
- Hỏi khi nào có kết quả và ai báo cho mình
- Hỏi nếu bất thường thì ai gọi, trong bao lâu
- Và hỏi có cần chuẩn bị gì trước khi làm không
- Mục thứ ba là câu về an toàn
Mục thứ ba là chỗ hay hỏng nhất, và hỏi lúc được chỉ định thì đúng thời điểm.
Về việc ghi lại sau buổi khám
- Ghi ba dòng ngay khi ra khỏi phòng
- Kết luận, việc cần làm, mốc quay lại
- Chụp ảnh đơn và giấy tờ
- Và cất vào một chỗ cố định
- Mục đầu là thời điểm đúng
Mục cuối là bước dựng hồ sơ riêng, và bài sau trong chuyên mục này nói kỹ hơn.
Nếu thấy chưa yên tâm sau buổi khám
- Xin ý kiến thứ hai là việc bình thường
- Mang theo kết quả và bản ghi buổi trước
- Nói rõ đã khám ở đâu và được nói gì
- Đây không phải chuyện thiếu tôn trọng ai
- Mục thứ hai là điều làm buổi thứ hai có ích
Mục cuối là điều đáng nói rõ, và nó là quyền của người đi khám.
Dấu hiệu cấp cứu ở tuổi thanh niên
- Đau ngực, khó thở, hoặc ngất khi gắng sức
- Đau đầu dữ dội khác thường, đột ngột
- Yếu một bên người, nói khó, méo miệng
- Đau bụng dữ dội đột ngột
- Có ý nghĩ tự làm hại mình
Nhóm này đi cấp cứu chứ không đặt lịch khám — và đó là chỗ khác nhau đáng biết trước.
Việc của tuổi này — và việc chưa cần
- Việc của tuổi này: chọn một nơi khám gần, đi lại được đều, và biết tên người khám
- Việc của tuổi này: viết trước lý do đi và ba câu muốn hỏi
- Việc của tuổi này: hỏi "dấu nào thì phải quay lại ngay" và ghi câu trả lời lại
- Chưa cần: giấu phần rượu, thuốc lá, hoặc thuốc đang dùng vì ngại
- Chưa cần: ra về khi còn chỗ chưa hiểu
Việc chưa cần thứ hai là chỗ mất cả buổi khám — hỏi lại mất ba mươi giây, còn ra về với một chỗ hiểu lệch thì kéo theo nhiều tuần làm sai.
Câu hỏi thường gặp
Chuẩn bị gì trước khi đi?
Lý do đi khám viết thành một hai câu; thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng; bệnh nền và dị ứng; bệnh trong gia đình nếu biết; và ba câu mình muốn hỏi. Viết ra giấy hoặc ghi trong điện thoại.
Nói gì ở đầu buổi?
Nói lý do chính trước, bằng câu ngắn: dấu gì, từ khi nào, nặng lên hay không, và điều gì làm mình lo nhất. Nói cả điều mình nghĩ nó có thể là gì — bác sĩ cần biết mình đang lo gì để trả lời đúng chỗ.
Hỏi gì trước khi ra về?
Bốn câu: đây là gì; tôi cần làm gì trong thời gian tới; dấu nào thì phải quay lại ngay; và khi nào khám lại. Ghi câu trả lời lại — sau vài giờ thì nhớ khác đi rất nhiều.
Có được hỏi lại nếu chưa hiểu không?
Được, và đó là việc bình thường. Nói thẳng là tôi chưa hiểu chỗ này, bác giải thích lại giúp tôi. Ra về mà không hiểu là mất cả buổi khám, nên hỏi lại luôn rẻ hơn.